Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΘΗΝΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΘΗΝΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΠΟΙΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ;

Η ομίλια του Υπουργού Οικονομικών Μ. Κεραυνού στο Πανεπιστήμιο  Κύπρου  έθεσε κάποια ζητήήματα πολύ σοβαρά για το μέλλον του ανθρώπου και των Κυπρίων. Ήδη σχολίασα κάποια στην προηγούμενη ανάρτησή μου. Σήμερα θα επικεντρωθώ στην εργασία. Η συζήτηση ουσιαστικά συνεχίζεται από κει που σταμάτησε το 1995 , όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του Τζέρεμι Ρίφκιν "Το τέλος της εργασίας".

Σε αυτό το πλαίσιο θα σχολάσω  δυο αναφορές του κ. Κεραυνού. Η πρώτη είναι αυτή: "αν η εκπλήρωση της προφητείας του Αριστοτέλη θα μας οδηγήσει τελικά  σε μια ουτοπία όπου ο άνθρωπος απελευθερωνεται από τον μόχθο της εργασίας για να ασχοληθεί με τις τέχνες, τη φιλοσοφία, την πολιτική".

Για σκοπούς επικοινωνίας οφείλουμε να διευκρινίσουμε τι εννοούμε με τον όρο εργασία γιατί υπάρχουν πολλές μορφές: οικονομική εργασία ( μισθωτός, αυτοεργοδοτούμενος, εργασία εμπόρευμα) και πολιτική εργασία. Στο παρόν κείμενο όταν αναφέρω τον όρο εργασία εννοώ τη μοσθωτή εργασία που αποτελεί τη σύγχρονη μορφή δουλείας. Ο άνθρωπος για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του αναγκάζεται να εκχωρεί το σώμα του και το πνεύμα του σε κάποιον άλλο για κάποιες ώρες ημερησίως. Αυτή δεν είναι εργασία, είναι δουλεία.

Διαφωνώ ότι είναι ουτοπία η απαλλαγή του ανθρώπου από τον μόχθο της μισθωτής εργασίας. Ιστορικά ξανάγινε οι άνθρωποι να απαλλαγούν από το "εργάζεσθαι" κατά την κλασική περίοδο της αρχαίας ελληνικής πόλης. Η μαζική μετανάστευση δούλων από την περιφέρεια οδήγησε στη έκπτωση του Αθηναίου πολίτη από την οικονομική εργασία. Επομένως, δεν είναι ουτοπία η έκπτωση εφόσον ξανάγινε στην ιστορία. Εδώ είναι ενδιαφέρον να εξετάσει κάποιος πώς αντιμετώπισαν οι Αθηναίοι αυτή την έκπτωση και πως την αντιμετωπίζουν σήμερα η οικονομική και πολιτική ολιγαρχία.

Όπως τότε, έτσι και σήμερα η εργασία του πολίτη δέχεται διπλή πίεση και από τη μετανάστευση και την τεχνητή νοημοσύνη. Η έκπτωση του πολίτη από την μισθωτή εργασία είναι αναπόδραστη και μάλιστα πολύ σύντομα.  Η κατάργηση της σύγχρονης δουλείας θα είναι ένα βήμα προόδου για την ανθρωπότητα. Όμως η πολιτική και οικονομική ολιγαρχία θα προσπαθήσουν με νύχια και δόντια να συντηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς. Γιατί η κατάργηση της μισθωτής εργασίας θα συμπαρασύρει και το πολιτικό σύστημα με τους αφέντες και τους δούλους. Μια τελευταία παρατήρηση: οι άνθρωποι τον 5ο π.Χ. αιώνα αντιμετώπισαν το πρόβλημα της έκπτωσης του ανθρώπου από την οικονομική εργασία με την πολιτική εργασία, γεγονός που οδήγησε στην αλλαγή πολιτικού συστήματος, από ολιγαρχία σε δημοκρατία. 

Ακόμα μια επισήμανση: η έκπτωση του ανθρώπου από την οικονομική εργασία/ δουλεία δεν είναι μόνο θέμα εξέλιξης ή ανάγκης αλλά και φιλοσοφικό θέμα: "δει τον άνθρωπο εργάζεσθαι ή σχολάζειν;"

Μια δεύτερη αναφορά του κ. Κεραυνού είναι η εξής:  "η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει ορισμενες εργασίες, όχι όμως τους δημοσίους υπαλλήλους".

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικατάστήσει τους δημοσίους υπαλλήλους πρόσκαιρα με την έννοια ότι το κράτος και τα κρατικά έργα θα απορροφήσουν σε ένα πρώτο στάδιο τους άνεργουςτου ιδιωτικού τομέα. Όμως σε ένα δεύτερο στάδιο ο κρατικός δημόσιος τομέας θα συρρικνωθεί υπερβολικά, αρμοδιότητές του θα μεταφερθούν στους δήμους και τις κοινότητες και σε  ένα τρίτο στάδιο το κράτος ως μηχνισμός εξουσίας θα διαλυθεί οροστικά. 

Οι αναφορές του κ. Κεραυνού δεν είναι ενημερωτικές, ως όφειλε ένας Υπουργός, αλλά έντονα προπαγανδιστικές και φανερώνουν τη γνωσιολογική ανεπάρκειά του. ΕΥΤΥΧΩΣ ΤΙΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΕΞΕΛΙΧΘΕΊ ΟΠΩΣ ΘΑ ΗΘΕΛΕ Ο Κ. ΚΕΡΑΥΝΟΣ.