Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026

"ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ" ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΌ ΣΥΣΤΗΜΑ

 Η ελεύθερη αγορά στις μέρες μας είναι στις δόξες της. Το κράτος και το πολιτικό σύστημα πρέπει να υπηρετούν την αγορά. Και ακόμα οφείλουν να λειτουργούν όπως η αγορά. Και ακόμα πιο πολύ,  φορείς της εξουσίας και αγορά θα πρέπει να συναποφασίζουν  στα πλαίσια της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Και η κατάληξη : όλα στις μέρες μας είναι θέμα ισορροπίας  ανάμεσα στο κράτος, στην αγορά και στις ομάδες πίεσης. 

Υπάρχει κάτι, όντως , που ονομάζεται ελεύθερη αγορά;

Αυτοί που εφηύραν τον όρο και τον διατήρησαν ως στις μέρες μας  με τον όρο "ελεύθερη" εννοούσαν ότι δεν θα υπήρχε κρατικός παρεμβατισμός, κρατικός έλεγχος στην οικονομία. Δηλαδή ταύτιζαν το κράτος με το ανελεύθερο ή τη δουλεία αλλά μόνο στην οικονομία όχι και στην πολιτική. Έτσι δεν αμφισβήτησαν ποτέ το πολιτικό σύστημα. Αυτοί, λοιπόν, οι φιλελεύθεροι αγαπούσαν μόνο την οικονομική ελευθερία και όχι την πολιτική ελευθερία.

Υπάρχει κάτι , όντως , που ονομάζεται ελεύθερη  αγορά; 

Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι ανεξάρτητα αν οι οι εφευρέτες της εννοούν κάτι με αυτό τον όρο.  Δεν είναι δυνατό να υπάρχει κάτι που ονομάζεται ελεύθερη αγορά γιατί η αγορά δεν έχει βούληση. Από τη στιγμή που δεν έχει βούληση δεν μπορεί να είναι ούτε ελεύθερη ούτε σκλάβα. Πιο πολύ αυτός ο όρος είναι προπαγανδιστικός και σύνθημα χειραγώγησης και παραπλάνησης των ολιγαρχών, όπως και τόσοι άλλοι. Έχουν τη δύναμη οι ολιγάρχες να διαστρεβλώνουν τις έννοιες και να τους αποδίδουν όποιο περιεχόμενο τους κατέβει για τον έλεγχο των ανθρώπων.

Πώς, λοιπόν , πρέπει να εννοήσουμε  αυτό που λένε για την ελεύθερη αγορά;

Πρέπει να εννοήσουμε τη λεγόμενη ελεύθερη αγορά ως μια συγκεκριμένη αντίληψη για το οικονομικό σύστημα στις μέρες μας. Και το μεγάλο ζήτημα δεν είναι η ελεύθερη αγορά , αλλά ποιος ελέγχει το οικονομικό σύστημα. Η απάντηση είναι οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής. Αυτοί είναι και οι ιδιοκτήτες του οικονομικού συστήματος.  Στον παρελθόν οι φιλελεύθεροι αντιπαρατάχθηκαν με τους σοσιαλιστές  στο θέμα της ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής. Οι μεν υποστήριζαν την ιδιωτική ιδιοκτησία οι δε την κρατική. 

Αυτές λίγο-πολύ ήταν οι ιδεολογίες της νεοτερικότητας.

Το να ελέγχουν  οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής το οικονομικό σύστημα είναι αποδεδειγμένα ένα σύστημα με πολλές αποτυχίες  και ουσιαστικά η ελεύθερη αγορά δεν εφαρμόζεται πουθενά. Το να περάσουν τα μέσα παραγωγής στην ιδιοκτησία του κράτους το οποίο , έτσι θα κατέχει και το πολιτικό και το οικονομικό σύστημα είναι όντως καταστροφικό για την ελευθερία του ανθρώπου. Είναι φανερό ότι οι ιδεολογίες της νεοτερικότητας ήταν αποτυχημένες. Γιατί το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ ποιος κατέχει τα μέσα παραγωγής ,αλλά ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του οικονομικού συστήματος.

Η ιδιοκτησία του οικονομικού συστήματος από τους ιδιώτες δημιουργεί ανισότητες και φτώχεια σε μια πολιτεία , ενώ η ιδιοκτησία του οικονομικού συστήματος  από το κράτος δημιουργεί ανελευθερία. Γι αυτό και στη νεοτερικότητα οι μεν φιλελεύθεροι πρόβαλλαν την ελευθερία, ενώ οι σοσιαλιστές την ισότητα. Και εδώ υπάρχει γνωσιολογική ανεπάρκεια γιατί ελευθερία και ισότητα δεν είναι αντίθετες έννοιες αλλά αλληλοεξαρτώμενες.

Στο παρόν στάδιο δεν υπάρχει κάποια άλλη προοπτική γιατί σε επιστημονικό επίπεδο δεν προωθείται κάτι διαφορετικό και σε πολιτικό επίπεδο τα κόμματα είναι προσκολλημένα στις ιδεολογίες της νεοτερικότητας, σοσιαλισμός και φιλελευθερισμός , νεο-, κονωνικός -, κλπ. .

Η ελεύθερη αγορά είναι ένα παραμύθι που κάποιοι δημιούργησαν σε έναν παρελθοντικό χρόνο με βάση τις γνώσεις τους και τις πραγματικότητές τους. Πίσω από τον όρο αυτό υπάρχει μόνο ένας όρος, το οικονομικό σύστημα και το ζητούμενο είναι ένα, ποιος το έλεγχει: Οι ιδιώτες , το κράτος ή ....


Δεν υπάρχουν σχόλια: